Inhoudstabel  (   = schema)

• CPR bij asystolie / PEA  20
• CPR bij VF / VT zonder pols  22
• Thoracale pijn, coronair syndroom  24
• Ritmestoornissen  28
• Circulatoire shock  5
• Acute resp.insufficiëntie volw.  14
• Anafylactische shock en Quinke  19
• Convulsies bij volwassene  6
• Stupor en coma  13
• Cerebro-vasculair accident  29
• Agitatie bij volw. en adolescenten  9
• Electrocutie  8
• Brandwonden  4
• Intoxicatie CO en verbr.gassen  16
• Inhalatie irriterend gas
• Zwaar ongeval-Rampenplan  18
• Zwaar trauma en cranieel trauma  25
• Polytrauma
• Gekneld slachtoffer
• Analgesie volw. na trauma  2
• Analgesie volw.na niet-trauma pijn  3
• Amputatie-vermorzeling  26
• Open fractuur  27
• Verdrinking  17
• Hypothermie  12
• Hyperthermie  10
• Hypoglycemie  11
• Bevalling  1

Materiaal / Behandelingsprotocol

• Tourniquet
• Pelvic sling (SAM sling)
• Botboor
• Larynxtube
• Plaatsen perfusie
• CPAP
• Medidecon
• Lawaaitrauma
• Stralingsincident
• Incident Radioactieve bron
• Zorg voor ademh.wegen
• Tracheale aspiratie
• Stabilisatie CWZ
• Criteria Majeur Trauma
• Spanningspneumothorax
• Transthoracale pacing
• Crash-decontaminatie  (extra)
• Productongevallen  (extra)

---

• Adrenaline 1mg/1ml amp(epinefrine): 
  info:Alfa-en beta-sympathicomimeticum. Beh.tegen hypotensie, om hartslag opnieuw op gang te krijgen of bij ernstige allergische reactie (overweeg ook EpiPen).so: 1/2 amp bij anafylactische reactie(IM in dijbeen); 1amp bij CPR /4minuten
• Cordarone 150mg/3ml amp : 
  info:Amiodarone. Profylaxe en behandeling van ernstige hartritmestoornissen. VKF en -flutter, maligne of slecht verdragen ventrikelaritmieën CPR bij VT/VF: 300mg IV na 3e shock,150mg na IV na 5e shock
• Cedocard 5mg co (isosorbidenitraat): 
  info:Nitraten.Anti-ischemische behandeling bij angor of bij angina pectoris. so :niet-admh.gebonden thoracale pijn

CPR bij asystolie-pea(so20)

• Vraag MUG-bijstand.
• Vrije luchtweg: hyperstrekking (cave CWZ), kinlift, jaw thrust
• Controleer ademhaling en circulatie (ABC)
• Geef Adrenaline® 1mg IV
  alle 3-5 min bij asystolie/PEA (ALLE 2 cycli
1° cyclus
• Start borstcompressies en beademing 30/2 (ambu 100% O2)
• Simultaan aanleggen monitor/AED door andere hulpverlener
• Controleer ritme: asystolie/PEA
2e cyclus
• IV-lijn met 500 ml Hartmann (IV of IO)
• Adrenaline® 1mg IV
• Borstcompressies en beademing 30/2
• Na 2 minuten ritmecontrole: asystolie/PEA
3e cyclus
• Borstcompressies en beademing 30/2
• Na 2 minuten ritmecontrole: asystolie/PEA
4e cyclus
• Borstcompressies en beademing 30/2
• Na 2 minuten ritmecontrole: asystolie/PEA
• Adrenaline® 1mg IV
• Asystolie/PEA: BLS verderzetten in cycli van 2 minuten (3e en 4e cyclus).
• VF/VT: pas staand order N°22 toe

Dit schema moet verdergezet worden tot aankomst van de MUG of tot het hernemen van de levenstekenen.

• Hypo-en hyperthermie
• Hypoxie
• Hypovolemie
• Hyper-en hypokaliemie
• Tamponade
• Tensiepneumothorax
• Thrombo-embolische aandoeningen
• Toxisch-therapeutisch

Voor een vrije ademweg:plaats larynxtube.(SO Materiaal-D) Gebruik capnografie

CPR bij vf/vt zonder pols(so22)

• Vraag MUG-bijstand.
• Vrije luchtweg: hyperstrekking (cave CWZ), kinlift, jaw thrust
• Controleer ademhaling en circulatie (ABC)
1e cyclus
• Start borstcompressies en beademing 30/2 (ambu 100% O2)
• Simultaan aanleggen monitor/AED door andere hulpverlener
• Controleer ritme: VF/VT zonder pols
2e cyclus
• Opladen tot 200 joules en defibrilleren
• IV-lijn met 500 ml Hartmann (IV of IO)
• Borstcompressies en beademing 30/2
• Na 2 minuten ritmecontrole: VF/VT zonder pols
3e cyclus
• Opladen tot 200 joules en defibrilleren
• Borstcompressies en beademing 30/2
• Na 2 minuten ritmecontrole: VF/VT zonder pols
4e cyclus
• Opladen tot 200 joules en defibrilleren
• Adrenaline® 1mg IV en 300mg Cordarone IV (amiodarone)
  Cordarone 150mg/3ml amp : 
• Borstcompressies en beademing 30/2
• Na 2 minuten ritmecontrole: VF/VT zonder pols
5e cyclus
• Opladen tot 200 joules en defibrilleren
• Borstcompressies en beademing 30/2
• Na 2 minuten ritmecontrole: VF/VT zonder pols
6e cyclus
• Opladen tot 200 joules en defibrilleren
• Adrenaline® 1mg IV
• Borstcompressies en beademing 30/2
• Na 2 minuten ritmecontrole: VF/VT zonder pols
• BLS verderzetten in cycli van 2 minuten (5e en 6e cyclus).
• Na elke 2e defibrillatie:1mg Adrenaline IV (om de 3-5 minuten)

• Magnesiumsulfaat 2g/10ml amp:   2gr/10ml = 1 A MgSO4®) mag worden toegediend bij niet reagerende VF / VT, de torsades de pointes of indien men een digitalisintoxicatie vermoedt. Dosis: 2g traag i.v. (1min.) om de 15min.
• Dit schema moet verdergezet worden tot aankomst van de MUG of tot het hernemen van de levenstekenen.
CPR kind (geen defibrillatie <1j);
• Pasgeborene (0-1m): Ritme 3/1 120/min
• Baby (1m-1j) : Ritme 15/2 100/min
• Kind (1j-8j) Ritme 15/2 100/min (defib. 4 J/kg)

Thoracale pijn en cor.syndroom(so24)

• Eerste bilan
• Anamnese: aanwezigheid van pijn, lokalisatie, uur van aanvang, duur, omstandigheden, uitstraling, aanwezigheid van dyspnoe, cardiale voorgeschiedenis, behandelingen
• Zittende of halfzittende houding
• Monitoring (ECG, BD aan beide armen, SaO2)
• Biologie, perfusie 500 ml Glucose 5% à minima
• O2 op geleide van de zuurstofsaturatie
• Neem eerst telefonisch contact met de cardioloog van wacht of spoedarts voor melding doorzenden van ECG
• ECG 12 afleidingen doorsturen
• Eventuele MUG bijstand na overleg cardioloog/spoedarts

• Acetylsalicylzuur (Aspégic®) :  ½ amp van 500 mg IV (250 mg Acetylsalicylzuur) indien geen gebruik van Salicylaten en geen allergie voor aspirine
• Dormicum 15mg/3ml amp:(midazolam)   3 mg IV indien angstig (max 5 mg)
• Heparine 5000E IV
  Opgelet,overleg met Mug-arts.
• Ticagrelor (Brillique 90 mg®)
  Geef 180mg per os. Opgelet,overleg met Mug-arts.
*Indien pijn niet vermindert:
• Fentanyl® Oplaaddosis:  1μg/kg traag IV over 2 min. (2ml Fentanyl + 8 ml NaCl 0,9%: 1ml = 10μg of 1ml per 10kg) daarna 0,5μg/kg om de 5 min. tot VAS <4
• Nitrolingual Spray
  indien geen RE ventrikel infarct en haemodynamisch stabiel. Indien BD > 110 mmHg, Nitraten (Nitrolingual®) 2 puffs of isosorbidedinitraat (Cedocard®) 5 mg SL (evaluatie)

• Acetylsalicylzuur (Aspégic®) :  ½ amp van 500 mg IV (250 mg Acetylsalicylzuur) indien geen gebruik van Salicylaten en geen allergie voor aspirine
• Dormicum 15mg/3ml amp:(midazolam)   3 mg IV indien angstig (max 5 mg)
• Ticagrelor (Brillique 90 mg®)
  180mg PO (= 2 compr.)
*Indien pijn niet vermindert:
• Fentanyl® Oplaaddosis:  1μg/kg traag IV over 2 min.(2ml Fentanyl + 8 ml NaCl 0,9%: 1ml = 10μg of 1ml per 10kg) daarna 0,5μg/kg om de 5 min. tot VAS <4
• Nitrolingual Spray:  indien geen RE ventrikel infarct en haemodynamisch stabiel. Indien BD > 110 mmHg, Nitraten (Nitrolingual®) 2 puffs of isosorbidedinitraat (Cedocard®) 5 mg SL (evaluatie)

• Acetylsalicylzuur (Aspégic®) :  ½ amp van 500 mg IV (250 mg Acetylsalicylzuur) indien geen gebruik van Salicylaten en geen allergie voor aspirine
• Dormicum 15mg/3ml amp:(midazolam)   3 mg IV indien angstig (max 5 mg)
*Indien pijn niet vermindert:
• Fentanyl® Oplaaddosis:  1μg/kg traag IV over 2 min.(2ml Fentanyl + 8 ml NaCl 0,9%: 1ml = 10μg of 1ml per 10kg) daarna 0,5μg/kg om de 5 min. tot VAS <4
• Nitrolingual Spray:  indien geen RE ventrikel infarct en haemodynamisch stabiel. Indien BD > 110 mmHg, Nitraten (Nitrolingual®) 2 puffs of isosorbidedinitraat (Cedocard®) 5 mg SL(evaluatie)

• Ja. Indien kliniek en ECG (ST elevatie) suggestief voor acuut infarct.
• Overleg met cardioloog van wacht en/of spoedarts voor doorverwijzing naar Cath-lab.Vraagbijstand MUG.

Ritmestoornissen(so25)

• Patiënten met een ritmestoornis die hemodynamisch slecht wordt verdragen en die zou kunnen evolueren naar een hartstilstand.
• Goed verdragen ritmestoornissen dienen gedocumenteerd en onder zuurstof, in zittende houding, getransporteerd naar de spoedgevallendienst voor verdere evaluatie.

• Eerste vaststellingen
• Anamnese: aanwezigheid van pijn, palpitaties, lokalisatie, aanvangsuur, duur, omstandigheden, aanwezigheid van dyspnoe, cardiale voorgeschiedenis, behandelingen
• Zittende houding en Monitoring (ECG, BD, SaO2, AF)
• O2 in functie van SaO2 , biologie, IV lijn, ecg 12 leads
• Overleg met arts.

• Atropine® (0,5mg/1ml) 0.5mg IV, indien geen glaucoom; te herhalen volgens antwoord met max. van 3 mg
• Print ecg en overleg met arts over toediening isuprel 0.2mg/1ml (niet in voorraad)
• Isuprel 1amp +9ml gluc5%; geef 1ml/h opdrijven volgens noodzaak (Overleg Mug-arts)
• Overweeg transthoracale pacing (zie protocol!)mits pijnstilling+sedatie 1amp Valium traag IV als sedatie bij pacing of dormicum??

• Print ecg en overleg met arts aangaande therapie
• Plaats IV perfusie NaCl 0,9%
• Indien shock of collaps:so5,20,22

• Ja,MUG indicatie!

Circulatoire shock(so5)

• Tekens van circulatoire shock
• Herkennen van de shocktekens: perifere hypoperfusie, tachycardie, tachypnee, bleekheid, cyanose, gemarmerde vlekken, wegglijdende pols), weefselanoxie (verwardheid, coma, agitatie, E aanval, myocardischemie, longoedeem), opspeuren van de hemorragie.
• Transport niet onnodig uitstellen indien evidentie van shock.
• Indien de shock de oorzaak is van een arythmie, deze behandelen (toepassen van SO 28)

• Eerste vaststellingen: anamnese: inwendige of externe bloeding, aandacht voor allergische reactie, verhoogde temperatuur, uitdroging.
• Monitoring (ECG, BD, SaO2),100 % O2 met Oxy-mask.
• Lab, perfusie(een toegangsweg van groot formaat, eventueel al rijdend een tweede)
• Indien bewusteloos, overweeg intubatie indien de aankomsttijd van de MUG lang of ongekend is. Indien hartstilstand, toepassen van SO 22 of 24.

• Waarschijnlijk hypovolemische shock
• Opzoeken van de inwendige of uitwendige bloeding, braken, gastro-intestinale bloeding, diarree, uitdroging van de huid
• Patiënt in dorsale decubitus, (indien mogelijk en wordt verdragen)
• Vulling: Start met NaCl 0,9 % en vervang asap door Hartmann max 2x250 ml in bolus en indien BD syst. lager dan 80 mmHg blijft “sweep and treat” en geef Volulyte 6 % aan 2x250 ml
• “sweep and treat”: verwittig ziekenhuis
• Specifiek bij GI-bloeding met duidelijk bloedbraken en/of melaena Pantomed 80 mg IV (bolus) (Streef naar permissieve hypotensie: BD syst. >70 mmHg en < 90 mmHg)

• Waarschijnlijk obstructieve shock
• Zoek de tracheale afwijking of de afwezigheid van ventilatie van een long
• Houding van de patiënt: liggend
• Zuurstoftherapie volgens noodzaak en/of zuurstofsaturatie
• Bereid respiratoire ondersteuning voor
• Vulling: Start met NaCl 0,9 % en vervang asap door Hartmann max 2x250 ml in bolus en indien BD syst. lager dan 80 mmHg blijft “sweep and treat” en geef Volulyte 6 % aan 2x250 ml
• “sweep and treat”: verwittig ziekenhuis
• Indien de respiratoire distress onder behandeling toeneemt, controleer het respiratoir geruis. Indien geen geruis aan een zijde, vermoed een spanningspneumothorax (zie procedure nr 3, thoraxpunctie met naald)

• Waarschijnlijk distributieve shock (allergie of sepsis)
• Zoek de blootstelling aan een allergeen (anafylaxis) of temperatuur (sepsis)
• Houding van de patiënt: zittend of halfzittend
• Zuurstoftherapie volgens noodzaak en/of saturatie
• Bereid respiratoire ondersteuning voor
• Vulling:
  Start met NaCl 0,9 % en vervang asap door Hartmann max 2x250 ml in bolus en indien BD syst. lager dan 80 mmHg blijft “sweep and treat” en geef Volulyte 6 % aan 2x250 ml
• “sweep and treat”: verwittig ziekenhuis
• Bij anafylaxie: volg SO 19
• Bij purpura, petechiën: Ceftriaxon (Rocephine) 2g IV – Kinderen: vanaf 4 weken: 100mg/kg (max. 2g)

• Waarschijnlijk cardiogene shock
• Detecteer ademh.freq. > 20, het gebruik van hulpademhalingsspieren, cyanose, bewustzijnsstoringen
• Houding van de patiënt: zittend of halfzittend; een enkele iv toegangsweg
• Zuurstoftherapie op geleide van de zuurstofsaturatie
• Vulling:(glucose5% 500ml) Lasix 40mg traag IV (=2amp), Morfine SC 5mg (of ½ ampul van 10 mg, Nitrolingual spray 2 puffs indien BD syst. >100mmHg (of cedocard 5mg
• Verwittig arts indien BD onder 90 mmHg blijft.
• Start zo hemodynamisch mogelijk met respiratoire ondersteuning d.m.v. CPAP (PRO 4)

• Ja, voor verdere behandeling

Acute respiratoire insufficiëntie(so14)

• SaO2 <90%; <95% bij astma; <85% bij COPD
• Verstoorde ademarbeid;AF hoger dan 30/min,hypotensie,...
• Duidelijke uitputtingsverschijnselen
• Eventueel perifere cyanose

• Eerste bilan
• Zittende of halfzittende houding,verwijder tandprothese (zo nodig)
• Monitoring (ECG, BD aan beide armen, SaO2,AH)
• Biologie, perfusie 500 ml NaCl 0,9%
• O2 op geleide van de zuurstofsaturatie (Bij COPD aanpassen tot SaO2 >88%)
• ECG 12 afleidingen na specifieke behandeling
• Overleg arts

• aërosol Combivent 1flac,zo nodig herhalen.(bronchodilatatie)
• zuurstof:2-15l/min O2, debiet aanpassen tot SaO2 > 88%
• indien tekens van ernst zoals moeilijk praten, orthopnoe, agitatie, cyanose, HR >120, AF >30, sat.< 95%:
Methylprednisolone (solumedrol) 125mg IV,
start zo nodig NIV CPAP bij voldoende bewuste patiënt. (proc4)

• aërosol Combivent 1flac, zo nodig herhalen.(bronchodilatatie)
• zuurstof:15l/min O2, debiet aanpassen tot SaO2 > 95%
• indien tekens van ernst zoals moeilijk praten, orthopnoe, agitatie, cyanose, HR > 120, AF > 30, sat.< 95%:
*Methylprednisolone (solumedrol) 125mg IV.*Adrenaline 0.5mg SC *MgSO4 2g traag IV.

• hemodynamisch longoedeem?
• indien SaO2 lager dan 90% O2 op geleide van O² sat boven 94%
• 2 amp (40mg) Furosemide (Lasix® 20mg /2ml) IV
• 2 puffs Nitrolingual® (herhaal na 5 min.)
  indien BD > 120mmHg
• indien tekens van ernst zoals moeilijk praten, orthopnoe, agitatie, cyanose, HR >20, AF >30, sat.< 95%:
Start zo nodig NIV CPAP met aangepaste FiO2 indien voldoende bewust

• obstructie bovenste luchtwegen opheffen!
• zie allergische reactie (so19)
• let op :achterover vallen tong, vreemde voorwerpen,cervicaal trauma?
• O2 15 L/min (in functie van de zuurstofsaturatie)
• heimlich manoeuver bij vreemd voorwerp

• Ja, voor verdere behandeling en oppuntstelling
• Indien saturatie < 90% blijft OF de ademhalingsinspanning verhoogd blijft, is een MUG aangewezen.

• Aspiratie + intubatie klaar houden
• Ventileer zo nodig met ballon en reservoir 15l O2/min

Anafylactische shock en Quinck(so19)

• Quincke oedeem: oedeem zonder jeuk in aangezicht en hals, oropharyngeale zone, de genitaliën, snel toenemende dysfagie of dyspnee
• Anafylactische shock: warmte, jeuk, urticaria, erytheem, tachycardie, hypotensie, larynxoedeem, bronchospasme, dyspnoe; soms shock of hartstilstand als enig beginsymptoom

• Eerste bilan
• Anamnese: allergische omgevingsfactoren , contact met ongewone producten, insectenbeten, inname van voedsel of substanties
• Verwijder het allergeen
• Monitoring (ECG, BD, SaO2, AF)
• O2 15L/min met masker en zak (of OXY-mask)
• Biologie
• IV-lijn met NaCl 0,9% 500ml snel laten inlopen
• Geef 1 amp Methylprednisolone(Solumedrol® 125 mg /flacon) IV
• Geef 1 amp Prometazine(Phenergan® 50mg/2ml) IM
• Geef 1 amp Ranitidine(Zantac® 50mg/2ml) IV
• Geef 2 amp Transexaminezuur(Exacyl® 500mg/5ml)in 50cc NaCl 0.9%
• Neem contact met spoedarts

• Plaats de patiënt in zittende houding
• Geef Aërosol Combivent®1 flac. monodosis te hernieuwen
• indien diepe dyspnee, ½ Amp Adrenaline® van 1mg, = 0,5mg IM te herhalen elke 5 minuten
• Bij hypotensie geef een vochtbolus met NaCl. 0.9% van 1 liter

• Plaats de patiënt in ruglig met hoogstand van onderste ledematen
• ½ Amp Adrenaline® van 1mg,= 0,5 mg IM, te herhalen elke 5 minuten
• Vulling: 20 ml/kg lichaamsgewicht, NaCl 0,9 % 1000ml snel en indien BD syst.onder 80 mmHg blijft “sweep and treat”
• Verwittig het ziekenhuis:"sweep and treat"

• Ja,MUG aangewezen
• Indien hartstilstand, SO 20 tot 23 toepassen

• Bij kinderen: Adrenaline 0,01mg/kg IM in de dijspier tot max. 0,5mg
• Bij lichte all.reactie:loratadine co 10mg
• Aêrosol Adrenaline 1mg + 4ml NaCl 0.9%(zie schema)

Convulsies bij volwassene(so6)

• Veralgemeende aanval
• Witnessed convulsies
• Bewustzijnsvermindering
• verwardheid of gedragsstoornis na een convulsie-episode (post-kritische toestand)

• Eerste vaststellingen
• Zorg voor veiligheid patient
• Verzeker vrije luchtweg
• Indien patiënt convulsief (trismus), de mayotube niet forceren, stabiele zijligging zolang mogelijk
• Controleer glycemie
• Anamnese: gekende epilepsie, behandeling, ethylisme, diabetes, CO-intoxicatie, CVA, trauma
• Monitoring (ECG, BD, SaO2)
• Zuurstoftherapie op geleide van de zuurstofsaturatie
• Routine bloed

• 10mg Midazolam (Dormicum) 15mg/3ml tijdens aanval 10mg IM = 2 ml/ IM, indien (nog) geen IV toegangsweg. Indien persisterend na 3 minuten
• 1mg Midazolam traag IV, telkens te herhalen na 2 minuten tot maximaal 5mg IV. (5ml)
• indien convulsies niet te stoppen, oproep MUG
• Indien de convulsies gestopt, behandel de patiënt zoals een comapatiënt (SO 13)

• Ja. MUG is aangewezen.

• IM: geef 10mg of 2ml bij volwassene, indien geen IV lijn
• IV: 1 ampul aanlengen met 12ml NaCl 0,9% = 15mg/15ml. Geef 1 ml alle 2minuten traag IV,tot max.5mg

Stupor en coma(so13)

• Alle personen met een sterk verlaagd bewustzijn en mensen in coma.
• Eigen veiligheid eerst(denk ook aan CO-intoxicatie (SO 16)

• Ademhalingswegen vrijmaken (inspecteer mond en keel, hyperextensie, mayocanule,...)
• Bepaling van saturatie en glycemie
• Zuurstoftherapie in functie van de pulse-oxymeter. (werkt niet correct bij CO-intox.) Massimo.
• Cardiale monitoring

• lichte neurologische aandoening
• opname in het zh. noodzakelijk

• milde neurologische aandoening
• Contacteer arts, perfusie, ecg,...
• Stabiele zijligging
• Tracht luchtweg open te houden.(intubatie?)

• ernstige neurologische aandoening
• Vraag MUG, perfusie, ecg,...
• Stabiele zijligging
• Tracht luchtweg open te houden.(intubatie voorbereiden.)

• Overleg met arts.MUG.

• Intoxicatie opiaten (heroïne, …)? : Naloxone (Narcan® ) 0,4 mg/1ml + 10ml NaCl 0,9% in getitreerde dosis per ml, ter bevestiging van de diagnose. (snel uitgewerkt!)
• Suf
• Intoxicatie benzodiazepine’s? : Flumazenil (Anexate® ) 0,5 mg/5ml + 10ml NaCl 0,9% in getitreerde dosis per ml, ter bevestiging van de diagnose.
• GCS (ogen4, verbaal5, motorisch6)

Cerebro vasculair accident(so29)

• Elke patiënt met plots opgetreden gefocust neurologisch deficit kan slachtoffer zijn van een trombose of cerebrale embolie.
• De dringende behandeling van deze pathologie kan deze, in welbepaalde gevallen, genezen door trombolyse.
• In de andere gevallen kan men een vermindering van de lange termijn sequelen vaststellen.

• Evalueer ABC + D (neurologisch deficit)
• Bepaal glycemie (indien < 60 mg/dl volg SO11)
• GAST/FAST test (gezicht,armen spraak en tijd)
• Eerste vaststellingen en anamnese, zittend of halfzittend
• Monitoring en parameters, labo, perfusie, zuurstof volgens saturatiemeter.
• Bij bwz daling so13 (stupor en coma)
• Bevraag AMPLE (Allergy, Medication, Past, Last meal, Events)

• Er bestaat geen specifieke prehospitaalbehandeling voor het CVA.
• Bijzondere aandacht: geen acetylsalicylaatzuur of anticoagulantia toedienen. Intra craniële bloeding?(recent trauma, nekstijf, anisocoor, dwangstand ogen)
• Trandate 10mg traag IV door Externe MUG
  Indien mean BD > 130 mmHg (gemid. BD = (syst BD + diast BD + diast BD)/3)
• Temesta Expidet 1mg SL indien angstig

• Overleg met arts en met 112 voor geschikt ziekenhuis.
• Ja,MUG indicatie!

• Verlies geen tijd. Scoop and run.

Agitatie volwassene en 15+(so9)

1. controleerbare agitatie
2. agitatie met indicaties tot onmiddelijke geweldpleging
3. oncontroleerbaar met geweld (niet te benaderen)

• Eerste vaststellingen
• Anamnese:trauma, inname van medicatie of toxische stoffen, derving, diabetes, koorts...
• Poging tot dialoog
• Indien angst overheerst na communicatie: Lorazepam (Temesta exp)2,5mg co SL
• Glycemie, monitoring (ECG, BD, SaO2, temp.)
• Medicamenteuze imobilisatie indien oncontroleerbaar. Dormicum 5mg IM of 3mg IV , combineer ev. met fysieke immobilisatie.
• Cave : reversibele oorzaken
• Vraag tijdig bijstand (bedrijfstoezicht, 112,...)
• overleg met bedrijfsarts
• Labo, IV lijn zo mogelijk

• frequente oorzaken:
• Hypoxie, shock, epilepsie, hersentumor, hypoglycemie, pijn

• frequente oorzaken:
• Alcohol, verdovende middelen, medicatie, chemisch toxicant, CO, drugs...

• frequente oorzaken:
• manische aanval, psychose, paniekaanval, zenuwcrisis,...

• Overleg met arts.

1. Geen
2. Suf
3. Slaapt makkelijk, doch wekbaar
4. Niet of moeilijk wekbaar

Elektrocutie(so8)

• Huishoudelijke, industriële, medische of natuurlijke electrocutie.

• Beveilig de plaats van interventie en doe eerste vaststellingen.
• Het slachtoffer niet aanraken zolang deze "gekoppeld" is aan de stroombron.
• Indien pijn, volg SO 2 (Traumatische aandoening bij volwassene of kind)
• Immobilisatie van de CWZ met Head-Blocks en vervoer met Schepbrancard.

• Steeds hospitaliseren
• Risico op secondaire ritmestoornissen: monitoring, observatie gedurende 24 u

• Steeds hospitaliseren
• Met voorzichtigheid mobiliseren, respect voor de as hoofd-hals-romp (risico tot bijkomende letsels)
• De patiënt volledig ontkleden en de status opmaken van alle zichtbare letsels
• Monitoring (ECG, BD, SpO2), O2 op geleide zuurstofsaturatie
• Labo, perfusie NaCl 0,9% 500ml
• Indien thermische brandwonden, deze als dusdanig behandelen (SO 4)
• De ingangs- en uitgangspoort van de stroom opzoeken en afdekken met verband
• ECG 12 leads

• Altijd MUG bijvragen
• CPR
• Aandacht voor (poly)trauma

• "Ampere doodt, Joule verbrandt"
• Ritmestoornissen (VF) tot hartstilstand
• Asfyxie door spiersamentrekkingen (verkramping van de ademhalingsspieren)
• Bewustzijnsstoornissen (cerebrale letsels)
• Brandwonden
• Fracturen en inwendige letsels door verkramping, thermisch effect of projectie van het slachtoffer
• Belang van de weerstand van het lichaam, het traject van de stroom en de duur van het contact

Brandwonden(so4)

• Personen die slachtoffer zijn van thermische of chemische verbranding

• Eerste balans met inschatting van de diepte, de grootte van de letsels en de verzwarende factoren (inhalatie,trauma, blast, gevoelige zones, circulaire Brandwonden…)
• Anamnese: oorzaak, wijze van blootstelling, tijd van optreden
• Ga na of er een mogelijks risico op inhalatieletsel is (verbranding van het gelaat, neusharen weg, roet in de keel,…)
• In alle gevallen, behalve in geval van verbranding met lithium, natrium, kalium of fosformagnesium ,afborstelen en "Koeling" met sproeier volgens de regel "3 x 15": 15 min aan 15° C op 15 cm afstand.
• Bij chemische verbranding 30 min spoelen en kledij onmiddellijk verwijderen alvorens te spoelen (opgelet: beschermingsmiddelen voor hulpverlening)
• Raadpleeg chemiekaart
• Bedek de aangetaste oppervlakte met kompressen doordrenkt met fysiologisch serum of met specifieke gelkompressen (Burnshields).
• Ontkleed de patiënt en verwijder alle objecten (ring, ketting) in de aangetaste zones.
• Plaats de monitoring (ECG, BD, SaO2).
• Lab, perfusie van groot kaliber, twee indien mogelijk (NaCl 0,9%)
• In geval van inademing van dampen of rook, O2 100% (Cave CO-intoxicatie).
• Wikkel de patiënt in een thermische deken, het hoofd inbegrepen

• Ademh.wegen: vrije luchtwegen dienen gewaarborgd, vooral in geval van verbranding aangezicht(snelle ontwikkeling van oedeem). In dit geval, leg reeds het intubatiemateriaal klaar voor de MUG-arts.
• Circulatie: De initiële behoefte aan vocht word als volgt geëvalueerd zowel bij volwassenen als bij kinderen: NaCl 0,9% 500 ml (< 40 % TVLO 10 ml/kg/h) (> 40 % TVLO 20 ml/kg/h)
• Analgesie en sedatie: Onontbeerlijk omwille van fysiologische (pijn) en psychische (stress) redenen. (zie so2 "analgesie bij traumatische pijn"

• Brandwonden >10% totale lichaamsoppervlak bij volwassenen
• Brandwonden > 5% totale lichaamsoppervlak bij kinderen
• Brandwonden in functionele gebieden (gewrichten, gezicht, genitalia, perineum)
• Diepe brandwonden >5% TVLO
• Inhalatieletsel
• Chemische brandwonden
• Circulatoire brandwonden

Intoxicatie CO en Verbrandingsgassen(so16)

• Patiënten met tekens van mogelijke of vastgestelde CO-intoxicatie.
• De saturatiemeter is nutteloos en onbetrouwbaar. Gebruik Massimo en heparinebuis afnemen.
• Tekenen van inhalatieletsel zoals keelpijn, moeilijke ademhaling, plotse heesheid, hoesten, kriebel gevoel in de keel, respiratoire distress, brandwonden en/of roetsporen in de mond/keelholte, vorming van oedeem of zwelling
• Deze procedure mag worden toegepast voor slachtoffers van brandrook, voor zover het element "verbrand"niet primeert.

• Eerste bilan
• Anamnese: bron van CO (boiler, hout-, kolen- of gaskachel, schouw, uitlaat van wagen, …); hoofdpijn, misselijkheid,braken, syncope, kleurvisioenen
• Verwijdering uit de woonst en behandeling van de patiënt in open lucht of in de ziekenwagen
• In functie van de neurologische status van de patiënt: volg SO 13
• Monitoring (ECG, BD, SaO2 … zelfs indien …)
• O2 toediening aan 100% FiO2 via CPAP bij ernstige klachten
• O2 toediening aan 15l/min met OXYmask
• Labo, perfusie NaCl 0,9% 500ml
• ECG 12 afleidingen
• Indien vermoeden van cyanide intoxicatie, toedienen van cyanokit indien beschikbaar (5 gr IV)
• Neem een groene bloedtube af en gebruik de oxymeter. CarboxyHb >10 en/of MetHb >30 of hoger, denk aan methyleenblauw.

• De toxiciteit van de CO wordt meer bepaald door de verblijfsduur van het slachtoffer in de gecontamineerde omgeving dan door de absolute CO-concentratie in deze.
• De eerste behandeling is dus de verwijdering uit de omgeving en toediening van O2 15L/min met OXYmask.

• Let op manifeste neurologische tekens of bewustzijnsverlies
• Langdurige blootstelling (>1 uur)
• Angor en/of ischemie
• CO HgB >25%
• Indien geen Carboxyhemoglobine meetbaar ter plaatse, let op symptomen.
• Overleg met arts

Inhalatieletsel irriterend gas(advies)

• Inhalatie van irriterend chemisch agens
• Tekenen van irritatie van de ademhalingswegen
Acties
• Monitoring, ook CO- en Met-hemoglobine
• Bevochtigde O2, via aërosol of bevochtiger
• Aërosol geven: Ventileer ruimte + neem corona sneltest bij patiënt.Draag je PBM en een FFP2 masker.
• Bel consultatie arts of arts van wacht
• Qvar puff 800 ug, nadien 400 ug elke 2 uur
• Indien puff niet mogelijk: aërosol met Pulmicort, Ventolin en Atrovent
  (of Combivent)
• Bij ernstige prikkelhoest: Paracodine 1 tablet per os
• Auscultatie longen
-------NIEUW-----------------
Indien Wheezing/reutels:
• Nieuwe eerstelijnsbehandeling:
  Bij ernstige klinische ademh.symptomen (bv.bronchospasmen, stridor):
  1. Vernevelde adrenaline: Meng 2 mg epinephrinum (2 ml) met 3 ml NaCl 0,9%. Toedienen via aerosolmasker.
  2. 250 mg methylprednisolone IV: wordt aanbevolen bij:zie pdf (CEMG)
  Bij symptomen van een giftig longoedeem (bv.schuimig sputum, natte gekraak):
  1. Start CPAP:Continious Positive Airway Pressure Ventilation.
  2. 1000 mg methylprednisolone IV:wordt aanbevolen.
  --------STOP-NIEUW--------

  Te bespreken welke middelen we nog gebruiken bij een inzet of urgentie.

• Aandacht: Fosgeen basf guidelines aerosol lysomucil(fluimucil)1000mg(5ml) + Salbutamol 5mg (1ml)(ventolin verneveloplossing!),ook preventief (snel opstarten).
• Bij bronchospasmen: 4 puffs Ventolin, 1x herhalen na 10min.
• Indien puff niet mogelijk: Ventolin 0,2-0,4mg IV over 15min.
• Euphylline is niet meer aangewezen.
Verwijzing
• Ja, indien wheezing en/of reutels en na overleg arts van wacht!
• Indien respiratoire distress, MUG-indicatie
• Verwijzing AZ Stuivenberg (ongevalspapieren niet vergeten)
Opmerking
• Raadpleeg steeds de behandelingskaart voor specifieke behandeling en/of bijkomende antidoot behandeling
• Blijf ABC controleren
• Let op voor tachycardie, ritmestoornissen
• Steeds spirometrie (indien mogelijk)
• Document-vragenlijst contact irriterende gassen.
• Bij ontslag: document-inlichtingen contact irriterende gassen meegeven.
• Bij ontslag: afspraak na 24 uur en 7 dagen (zie wegwijzer inhalatietrauma)
• Bij ontslag: Qvar puff meegeven (400 ug/2uur gedurende 24 uur)

Zwaar ongeval-RAMP (so18)

• op BASF eerst intern rampenplan via alarmcentrale dan opschaling extern in overleg met Brandweer.
• 5 zwaar gekwetsten -10 gekwetsten van verschillende ernst of
• elke evolutieve situatie (brand, gaslek, …) of
• elke situatie die een belangrijke verplaatsing van personen met zich mee brengt

• Start Rampenplan:112 indien de info bij voorbaat voldoende is of · de eerste ziekenwagen ter plaatse of
• de PIT of de eerste MUG ter plaatse
• coördinatie: schakel naar rampenplan BASF Antwerpen.
• Eerste vaststellingen en start triage

Prioriteit voor toegankelijkheid tot zorgverlening
• Simple Triage And Rapid Treatment
• voor zo snel mogelijke zorg in de VMP voor de meest zwaar gekwetste slachtoffers.
• om wilde evacuatie van de valide gekwetsten te vermijden (gele stickers)
• triage, 30-2 can do principe.

Prioriteit voor toegankelijkheid tot zorgverlening EN evacuatie. Fiches toegekend ter triage aan de ingang van de VMP door de triërende arts.
• Classificatie van de slachtoffers in:T0(overleden) T1 (absolute urgentie) T2 (relatieve urgentie) T3 (lichte zorg)
• Identificatienummer, moet toelaten de slachtoffers "te volgen"
• Noteren van vitale parameters en de voornaamste pathologie

• Juiste werkradiofrequentie
• Radiofrequentie niet overbelasten.Zoek motorkapoverleg.(rode helm)

• parkeer juist.
• indien rook, toxische dampen, … bepaal de windrichting en ga ter plaatse met de wind in de rug.
• zodanig parkeren dat andere hulpverleningsvoertuigen nog kunnen passeren (in vorm van korenaar),sleutel op voertuig.
• neem contact met de brandweerofficier of de hoogste in rang
• veilig? Contaminatie? Draag je hesje, volg instructies rampenplan.(kaart)

Zwaar trauma en cranieel trauma (so25)

• Elk ongeval met hoge kinetische impact, uit voertuig geslingerd, gekneld of niet.
• Val vanop hoogte, vermoeden cervicaal letsel,enzo.

Eerste benadering(primary survey)
• Patiënt is kritiek of niet-kritiek: C-ABC benadering. Indien kritiek:scoop and run.
• Catastrofale bloeding stelpen (Tourniquet, rechtstreekse manuele druk)
• Airway:stabilisatie + CWZ : jaw trust, mayo, intubatie, stabiliseer CWZ.
• Breathing + O2: soort ademh.,auscultatie, geruis? ,spanningspneu?
• Circulation + tekens van shock
• Disability:pupillen, GCS, mobiliteit, check glycemie, temp.,intoxicatie,enzo.
• Exposure: onderzoek verder naar andere oorzaken of letsels.Voorkom afkoeling, neuromusc.bedreiging?

• Hartstilstand bij een traumapatiënt: CPR + oproep MUG + SAM-sling + voorbereiding thorax- of pericarddrainage
• Vulling bij volwassenen: Opstarten met NaCl 0,9 % maar asap overgaan op Hartmann 2 x 250 ml (liefst verwarmd) Indien haemoragische shock en BD syst. <80 mmHg blijft, Volulyte 6%® (2 x 250 ml) onder druk. Verifieer de vitale parameters en streef naar permissieve hypotensie ( Syst 70 - 90 mmHg) – bij neuro-trauma ( Syst 110 mmHg)
• Coagulatiemanagement: Bij actieve bloeding Exacyl (tranexaminezuur) 1 gr IV in 50 ml NaCl 0,9% in bolus.
• Analgesie: zie SO nr 2 (traumatische pijn van de ledematen – volwassene en kind)
• Neurologische achteruitgang en vermoeden trauma capitis Traumaprotocol verder zetten, evalueer verder, stupor? Coma? Transport traumacentrum?

• Overleg met arts en met 112 voor geschikt ziekenhuis.
• Ja,MUG indicatie!

• Kritiek:Verlies geen tijd. Scoop and run.
• Niet-kritiek: stabiel, tijd voor secundary survay (AMPLE) en herevaluatie.
• Traumapatiënten dienen zo snel mogelijk in-hospitaal op een operatiekwartier behandeld te worden!

Polytrauma(oud so)

• Penetrerend thoracaal of abdominaal trauma
• Schedeltrauma
• Gevoelig en/of opgezet (plankhard) abdomen na trauma
• Tekens van inwendige letsel tgv stomp trauma
• Extreme verandering lidmaat (>1)
• Tekens van neurotrauma zoals rug-, hoofd-, halspijn, tintelingen of gevoelsvermindering in ledematen
Acties
• Vrije luchtweg, indien nodig larynxtube
• Stabiliseer CWZ
• Parametercontrole
• Monitoring (zoveel mogelijk)
• 15 l O2, 100 %
• IV-lijn met 500 cc Hartmann (zo groot mogelijk lumen
• ndien hypovolemische shock: 2de lijn met 500 cc Volulyte Max.2x Volulyte toedienen (zo groot mogelijk lumen)
• Bij pijn: Geef Dipidolor 5 mg IV, 15 mg IM
• Bij braken: geef 1 ampul Litican IV (cave zwangerschap)
• Bij agitatie: geef 5 mg Valium IV (traag)
Verwijzing
• Ja, MUG-indicatie!
Opmerking
• Hou rekening met mogelijke kracht van het gebeuren om de ernst van de situatie in te schatten.
Thoracaal penetrerend trauma
• Scoop and run
• Saturatiemeting
• O2, 100 % masker, 15 l /minuut
• Beperkte vochtreanimatie
Klinische bewezen niet te stelpen bloeding
• Scoop and run
• Saturatiemeting
• O2, 100 % masker, 15 l /minuut
• Hartmann + Volulyte

Gekneld slachtoffer(oud-so)

• FYSIEK gekneld slachtoffer
Acties
• Bijstand Brandweer
• Stabiliseer CWZ
• Verzeker vrije luchtweg
• Parametercontrole
• Monitoring (zoveel mogelijk)
• 15 l O2, 100 %
• IV-lijn met 500 cc Hartmann
• 2e lijn met 500cc Volulyte (zo groot mogelijk lumen)
Verwijzing
• Ja, MUG indicatie!
Opmerking
• Bevrijding gebeurt onder supervisie externe MUG-arts tenzij veiligheidsgevaar > wachten op MUG (bijvoorbeeld bij een brandend voertuig,enz.)
• Zie ook SO polytrauma nr N

Analgesie bij traumatische aandoening(volwassene-so2)H

• Pijn na trauma. (breuken, luxaties, perforaties, brandwonden, beklemd lidmaat)
• Steeds navragen welke medicatie reeds genomen is.
• Lichte, milde of ernstige pijn volgens VAS

• Eerste vaststellingen
• Zorg voor veiligheid patient
• Reduceren,aligneren en fixeren geeft de belangrijkste pijnvermindering.
• Controleer glycemie
• Monitoring (ECG, BD, SaO2)+ AF (ademh.freq.)

• 1Paracetamol 1g IV

• 1Paracetamol 1g IV
• Diclofenac 75mg/3ml IV
• en/of
• Contramal 100mg/2ml IV (tramadol) + Litican 50mg/2ml
  in 100 cc NaCl 0,9% over 30 minuten.
• CAVE: Diclofenac niet indien >75j of maagulcera of ernstige nierinsufficiëntie.

• 1Paracetamol 1g IV
en
• Fentanyl IV
  Oplaaddosis: 1μg/kg traag IV over 2 min. (2ml Fentanyl + 8ml NaCl 0,9%: 1ml = 10μg of 1ml per 10kg) Zo nodig een ½ dosering herhalen na 5 minuten
• Bij nausea of braken
  Litican 1amp IV (50mg/2ml)
• Bij angst of agitatie
  Midazolam (Dormicum) (amp 15mg/3ml)
  Los 1 amp op in 12cc NaCl0,9%. Geef hiervan 3ml(=3mg)IV in bolus. Max.5mg IV

• Overleg met arts.

1. Geen
2. Suf
3. Slaapt makkelijk, doch wekbaar
4. Niet of moeilijk wekbaar

Analgesie bij niet-traumatische aandoening (volwassene so3)

• Pijn na abdominale en thoracale pijn (geen angor)
• Bij vermoeden nierkoliek, galstenen,acute hoofdpijn...
• Milde of ernstige pijn volgens VAS

• Eerste vaststellingen
• Patiënt laten rusten
• Controleer glycemie
• Monitoring (ECG, BD, SaO2)+ AF (ademh.freq.)

• 1Paracetamol 1g IV
• en
• 1amp Litican 50mg IV indien nausea en braken
  Bij nierkoliek eveneens Diclofenac 75mg/3ml in 100 cc NaCl 0,9%
• CAVE: Diclofenac niet indien >75j of maagulcera of ernstige nierinsufficiëntie of allergie.

• 1g Paracetamol IV
• 1 amp Diclofenac (Voltaren) 75mg/3ml IV
  in 100ml NaCl0,9%
en
• Fentanyl IV
  Oplaaddosis: 1μg/kg traag IV over 2 min. (2ml Fentanyl + 8ml NaCl 0,9%: 1ml = 10μg of 1ml per 10kg) Zo nodig een ½ dosering herhalen na 5 minuten tot VAS kleiner dan 4
• Bij nausea of braken
  Litican 1amp IV (50mg/2ml)

• Overleg met arts.

1. Geen
2. Suf
3. Slaapt makkelijk, doch wekbaar
4. Niet of moeilijk wekbaar

Amputatie-vermorzeling(so26)

• Patiënten met traumatische amputatie, verpletting of verhakkeling van ledematen.
• ABC, let op tekens van shock en bloeding.
• Breng slachtoffers in veiligheid indien niet gekneld.

• Eerste bilan. Anamnese. Bel arts en overweeg MUG
• Stoppen van bloeding: afhankelijk van de ernst, compressie of knevelverband in geval van amputatie en/of niet afdrukbare bloeding.
• Bij amputatie van een lidmaat, is een tourniquet, of bloeddrukmanchet opgeblazen tot 200 mm Hg, meestal voldoende. (zie Proc nr.13)
• Bij amputatie van het dijbeen, gebruik een tourniquet.
• Monitoring (ECG, BD, SaO2), O2 saturatie >97% met oxy-mask
• IV toegangsweg + perfusie
• Indien bewusteloos, onderneem de aangepaste ademhalingsondersteuning (procedure 2).
• In geval van hartstilstand, SO nr 22 of 24 toepassen

• Vulling (zie SO5). Controleer de vitale parameters elke 250 cc of 5 minuten.
• Respecteer Permissieve hypotentie bij groot trauma.
• Bij kinderen 20ml/kg in bolus (NaCl.0,9%)

• Zie SO 2 Analgesie bij traumatische aandoening Eerst Paracetamol 1g IV ?
• Fentanyl traag iv over 2 min.Indien onrust, overweeg Dormicum (3mg iv)(overleg met arts)
• Antibiotica (via externe mug, cefazoline 2g iv)

• Bedek het gehavende lidmaat (of de stomp) met steriele en drukkompressen indien nodig
• Immobilisatie en drukverband indien aangewezen

• Ja naar dichtsbijzijnde gespecialiseerde zh.
• Een amputatie van welke aard ook, rechtvaardigt nooit een transport over lange afstand.

• amputatie, zelfs indien de stomp niet bloedt.
• geplet en gekneld lidmaat.Let op Crush Syndroom indien langer dan 1u.
• Altijd het uur van aanleggen van de knevel met T-noteren op voorhoofd met alcoholstift en op tourniquet..
• Nooit aanleggen onder de kledij. (voorkomt vergeten).

Open fractuur(so27)

• Open fracturen van ledematen, als alleenstaand of geassocieerd letsel.
• Eigen veiligheid eerst.

• Eerste bilan. Anamnese (ABCDE)
• Stoppen van eventuele bloeding: compressief verband, tourniquet (PROC 13)
• Monitoring (ECG, BD, SaO2), O2 15l/min met non-rebreathing masker + zak op geleide van zuurstofsaturatie (CAVE shock!)
• Labo,, perfusie()
• Indien bewusteloos, zorg voor veilige luchtweg (procedure 2). Bij hartstilstand, SO nr 22 of 24 toepassen.
• Controleer sensibiliteit en vascularisatie van het lidmaat distaal van het letsel
• Repositioneer indien neurovasculaire bedreiging en controleer opnieuw.

• Patiënt in rugligging, indien bevrijd.
• Vulling (zie SO5). Controleer de vitale parameters elke 250 cc of 5 minuten.
• Respecteer Permissieve hypotentie bij groot trauma.
• Bij kinderen 20ml/kg in bolus (NaCl.0,9%)

• Zie SO 2 Analgesie bij traumatische aandoening Eerst Paracetamol 1g IV
• Fentanyl traag iv over 2 min.Indien onrust, overweeg Dormicum (3mg iv)(overleg met arts)
• Antibiotica (via externe mug, cefazoline 2g iv)

• Een open fractuur afdekken met steriele NaCl 0,9% -compressen.
• Plaats een spalk ter immobilisatie.

• Ja, Mug-indicatie.

1. Geen
2. Suf
3. Slaapt makkelijk, doch wekbaar
4. Niet of moeilijk wekbaar

Verdrinking(so17)

• Verdrinking:uit het water gehaald met hartstilstand
• Bijna-verdrinking:uit het water gehaald zonder hartstilstand, levend.

• Beveilig plaats van interventie en roep adequate versterking.
• Haal het slachtoffer uit het water met vrijwaring van de as hoofd-hals-lichaam (horizontaal)
• Immobilisatie van de CWZ met head-blocks en transport op schepbrancard bij trauma-gerelateerde verdrinking.
• Eerste bilan + overweeg hulp van MUG.

Steeds hospitaliseren!
• Risico op ionische en respiratoire stoornissen.
• Observatie gedurende 24uur.

Steeds hospitaliseren!
• Oxygenatie: O2 15l/min met OXYmask of NIV CPAP beademing indien onvoldoende oxygenatie
• Her-evalueer en stel de PEEP bij in functie van de oxygenatie. ( MAX 5 eind expiratoir )
• Uitkleden (kleding wegknippen) en afdrogen + toedekken met isolatiedeken in een verwarmde ziekenwagen ter behandeling van mogelijke hypothermie (SO 12)
• Cave aspiratie (VF bij onderkoeling) (veiligheidshouding bij regurgitatie van vocht en bij braken)
• Monitoring (ECG, BD, AF, SaO2, glyc, T°)
• opzoeken van bijkomende letsels
• Labo, perfusie NaCl 0,9% 500ml
• Overleg met arts aangaande transport

MUG + Steeds hospitaliseren!
• CPR (SO 20 tot 23) rekening houdend met eventuele hypothermie
• Wees bij intubatie en aspiratie bedacht op mogelijke VF door manipulatie bij hypothermie.
• Aspireer enkel op endotracheale tube en in functie van O2 sat.
• Wees bedacht op mogelijke ritmestoornissen door manipulatie bij onderkoeling
• Bij langdurige onderdompeling bedacht zijn op hypovolemie (zie SO 5 Circulatoire shock)

• Ja, steeds opname
• Overleg met arts en vraag MUG bij verdrinking.

• Let steeds op wervelletsel.
• Primaire verdrinking: asfyxie door waterinhalatie
• Secundaire verdrinking: larynxspasme of hydrocutie

Hypothermie(so12)

• Is de patiënt in hartstilstand?
• Wat is zijn centrale lichaamstemperatuur?
• Centrale lichaamstemperatuur < 35 C°

• Eerste status
• Patiënt volledig uitkleden door kledij weg te knippen (cave manipulatie), afdrogen (indien nodig) en in een warme omgeving leggen met verwarmingsdeken
• Anamnese: de ontdekking, vermoedelijke duur van de hypothermie, samengaande pathologie (trauma, asfyxie, diabetes, inname van medicatie, …)
• Monitoring (ECG, BD, SaO2, T°, glycemie)
• O2: 15 l/min met masker + reservoir zo nodig (CAVE geen betrouwbare zuurstofsaturatiemeting!)
• Contacteer de spoedarts voor advies
• Biologie, perfusie NaCl 0,9% 500ml (verwarmd indien mogelijk)
• Herevalueer de temperatuur steeds op dezelfde manier als voorgaand en liefst zo centraal mogelijk

• Eerste status
Graden van hypothermie
• T > 32 C°= Mild: Shivering, lichte apathie, vertraagde spraak
• T 28C°- 32C°= Matig: Veranderd bewustzijn,suf,rigiditeit, shivering stopt.
• T < 28 C° = Ernstig: VF en asystolie kunnen spontaan optreden. Tekens van rigor mortis kunnen voorkomen.
Specifieke maatregelen (zonder hartstilstand)
• T > 32 C°= Mild: Uitkleden+afdrogen, Ev. Passieve opwarming (isolatiedeken, licht verwarmde deken,stimuleer beweging, warme ruimte. Observatie,monitoring,plaats 1 IV cath..)
• T 28C°- 32C° = Matig: Uitkleden+afdrogen.Geen onnodige manipulatie. Immobiliseer de patiënt volledig horizontaal. Indien te water horizontaal evacueren.Niet laten stappen. Geen perifere opwarming. Observatie,monitoring (ritmestoornissen,VF)Vraag MUG.Bepaal glycemie. Wikkel de patiënt volledig in, ledematen afzonderlijk, incl. het hoofd met het gezicht vrij. Geef IV 500 ml NaCl 0,9 % (liefst opgewarmd) Plaats 2 IV cath Vervoer zo kalm mogelijk, zonder bruuske manoevers. Onnodige prikkels vermijden.Beschutten van patiënt tegen regen, wind,…
• T < 28 C° = Ernstig: Komt waarschijnlijk niet voor.Vraag MUG.Start CPR.Medicatie uitstellen tot T° >30°C
Indien hartstilstand
• Scoop and run
• klassieke CPR, ALS horizontaal uitvoeren (niet op een helling)
• Naar centrum met ECMO

• Ja,MUG indicatie!

• Temperatuur moet bij hypothermie steeds rectaal gemeten worden
• Men sterft niet koud … behalve in uitzonderlijke omstandigheden (polytrauma, bejaarde persoon) dient CPR te worden verder gezet tot de patiënt een lichaamstemperatuur van 32 C° heeft bereikt

Hyperthermie(so10)

• Werknemers die het slachtoffer zijn van hyperthermie (temperatuur > 40 C°) bij inspanning, rust of uitgelokt (extreem warme werkcondities,medicatie, exciterende drugs,...)

• Eerste vaststellingen
• Monitoring (ECG, SaO2, AF, BD, T°)
• Zuurstof op geleide van SpO2
• Biologie, perfusie NaCl 0,9 % 500ml.
• Indien tekens van shock (SO 05)
• Afhankelijk van de klinische toestand van de patiënt, neem contact met de spoedarts

• Snel afkoelen bij toxische hyperthermie en hitteslag.Streef naar T < 39°C.
• Uitkleden en met water besproeien en in vochtige handdoeken wikkelen
• Leg de patiënt plat, meet rectale lichaamstemperatuur.
• Coldpacks aanbrengen in de nek, oksels, liezen en knieholten.
• 1 g paracetamol IV en koude perfusie
• Controleer glycemie en GCS.
Verwijzing
• Afhankelijk van de toestand en recuperatie van slachtoffer kan doorverwijzing, al dan niet met MUG-assistentie, nodig zijn.
• Contacteer spoed voor patiënt met maligne hyperthermie.

Hypoglycemie(so11)

• Veranderd bewustzijn of coma van onbekende oorsprong
• Veranderd humeur (agitatie, verwardheid)
• Gekende diabetes
• Hemiplegie
• Convulsies
• Malaise van onbekende oorsprong met zweten en bleekheid

• Parameter controle
< 60mg/dl en /of comateus of nuchter
• Labo
• IV-lijn met 500 ml Glucose 5%
• Geef 12 g glucose (6 ampullen glucose 20%) traag IV
• Monitoring (ECG, BD, SaO2)
• Indien geen of onvoldoende ontwaken en/of glycemie lager dan 60 mg/dl na 15 minuten, herneem toediening van 12g Glucose IV.
• Indien geen i.v. toegangsweg: Glucagon® 1mg IM (1mg/ml)
• Na ontwaken per os toedienen van traag resorbeerbare suikers ( brood ) voor preventie van recidief ( insuline-dependente patiënten enkel laten eten op maaltijduren)
> 60mg/dl ,bewust en medewerkend
• Dien per os snelle suiker toe (cola, suikerwater, boterham)
• Indien niet aanwezig, 6 g glucose IV (3 ampullen glucose 20%)
• Waak over het bwz.van de patiënt.

• Indien geen verbetering van het bewustzijn, zoek naar andere oorzaken (trauma, toxisch agens, hypoxie, …)
• Voor de bewuste patiënt, evalueer de noodzaak van transport naar het ziekenhuis (contact verwijzende arts). Indien de patiënt ter plaatse wordt gelaten, contacteer altijd indien mogelijk de huisarts voor verdere opvolging of de spoedarts.

Crash Decontaminatie(extra)

• cyanides, acrylonitril, aminonitril, waterstofchloride/ zoutzuur, fenol, zwavelzuur,
• waterstofsulfide,salpeterzuur, aminonitril, fluorzuur, chloorformiaten(esters van chloormierenzuur), mierenzuur

• Redding van besmette, onbewuste patiënten of patiënten die niet in staat zijn om onmiddellijk uit de gevarenzone te gaan.(ernstig zieke/gewonde patiënten volgens de ABCDE-aanpak)
• Start basic life support indien nodig (bijv. bloeden controle met Tourniquet, hartmassage etc.)
• Het gebruik van passende persoonlijke beschermingsmiddelen en zelfbescherming heeft de hoogste prioriteit.
• In een veilige zone: snel en volledig verwijderen van kleding met een reddingsmes of traumaschaar (ca. 1 minuut)
• Kort afspoelen met veel water (ca. 1 minuut)
• Plaats de patiënt op een schoon reddingsblad. Onderkoeling vermijden.
• Breng de patiënt naar de overdrachtsruimte naar de medische hulpdiensten (ca. 1 minuut).

• Vernevelde adrenaline (adrenaline): Meng 2 mg epinephrinum (2 ml) met 3 ml zoutoplossing 0,9%. Toedienen via aërosolmasker.
• 250 mg methylprednisolone IV (of een gelijkwaardige steroïde dosis) wordt aanbevolen.

• Start CPAP-therapie (Continuous Positive Airway Pressure Ventilation).
• 1000 mg methylprednisolone IV (of een gelijkwaardige steroïde dosis) wordt aanbevolen.

• De duur van decontaminatie hangt grotendeels af van de ernst van het letsel, het product waarmee men in contact kwam en van de toestand van de patiënt. Gebruik je gezond verstand. Indien er geen tijd te verliezen valt: "Crash-decontaminatie"
• De toestand op het terrein en het aantal slachtoffers, kan er eveneens toe leiden, dat men kiest voor een kortere decontaminatie en een snellere evacuatie.

Productongevallen(extra)

• slachtoffer direct uit gevarenzone verwijderen.
• ademhaling veilig stellen en eventueel zuurstof toedienen
• Alle kledij verwijderen en dubbel verpakken
• Bij vloeibare en vaste producten, steeds langdurig spoelen. Indien ogen aangetast, lenzen verwijderen en blijven spoelen tijdens transport.(Morganlens)

• Producten in gasvorm zullen meestal ingeademd worden, vaste en vloeibare producten tasten de huid aan of worden ingeslikt.
• Producten zijn volledig, gedeeltelijk of niet oplosbaar in water.
• Voor sommige producten zijn er antidota. De toediening is wel afhankelijk van de opgenomen dosis van het product. (Methgb-CO-bepaling, of tekenen van ernstige intoxicatie)

• Bevochtigde O² via aërosol met fysiologische: Indien product wateroplosbaar.
• Corticoïde puffs volgens schema: Qvar 100ug/puff: Geef 8xpuff (nadien 400ug elke2u).
• Parameterbewaking(end tidal PCO²)+ auscultatie na dr.advies,life-line (hartman)of catheter voor bloedname (opvolgen Methgb).
• Antidota toedienen: Voorschrift arts.Indien bewusteloos of convulsies (volg SO)

• Aërosol met 2mg Adrenaline en 3ml NaCl0,9%
• 250 mg Solu Medrol IV (of een gelijkwaardige steroïde dosis) wordt aanbevolen.

• Start CPAP therapie (cpap flow-save via speciaal masker + veel zuurstof !)
• 1000 mg Solu Medrol IV (of een gelijkwaardige steroïde dosis) wordt aanbevolen.
• Spirometrie (0-1d-30d) Asymptomatische patiënten (afhankelijk van de blootstellingstijd) en patiënten met normaal klinisch onderzoek, zonder tekenen of symptomen van vergiftiging, mogen de dienst verlaten na een aangepaste observatie periode.
  Opvolging irriterende gassen + documenten irriterende gassen + begeleidende brief ontslag.

• Steeds spoelen zoals thermische brandwonde (na spoelen controle of product op speciale manier verwijderd moet worden.)
• Vervoer naar ziekenhuis nodig? Gebruik geen zalven of cremes tenzij anders vermeld.Gebruik burn shields (dek ogen af + let op onderkoeling)
• Geen vervoer ziekenhuis nodig? Standaardbehandeling flaminal of flamigel.

• Steeds langdurig spoelen. (lenzen verwijderen zo mogelijk, blijven spoelen tijdens transport via Morgan lens)
• Bij pijn, unicaïnedruppels Gebruik geen zalven of cremes tenzij anders vermeld.Gebruik burn shields (dek ogen af + let op onderkoeling)

Reserve1

• koper
  
• wit
• goud
• zilver
• Bruin
• zwart

Reserve2

• koper
  
• wit
• goud
• zilver
• Bruin
• zwart